เที่ยวกับทอง ตอน “ตะลุยตุรกี” [ตอนที่ 1]

เบื้องหลังหม่อมแก้วคือ ถูชูขวัญ แห่ง Efes

เบื้องหลังหม่อมแก้วคือ ถูชูขวัญ แห่ง Efes

อะไรๆ ก็ตุรกี
กลับจากเที่ยวคราวนี้ จากที่เคยคิดว่า เมืองในฝันที่อยากไปสัมผัสอารยธรรมตะวันตกโบราณ คือ อียิปต์ คือ กรีก และ อิตาลี กลับกลายเป็นมี ตุรกี เข้ามาแทรกอยู่ อย่างไม่รู้ตัว วิเคราะห์ได้จากฮวงจุ้ยที่ตั้งของประเทศ แล้วเข้าใจเลยว่า ที่นี่เป็นทำเลทองจริงๆ สำหรับพวกยุโรปที่มีข้อจำกัดเรื่องพื้นที่ แต่ไร้ข้อจำกัดเรื่องสติปัญญาและอาวุธยุทโธปกรณ์แล้ว แน่นอนว่า ตุรกี หรือ อะนาโตเลีย หรือ คอนสแตนตินโนเบิล ต้องเป็นทางผ่านของกองทัพผู้แสวงหาดินแดน และทรัพยากรในหลายๆ ครั้ง

ไม่น่าแปลกใจว่า มาประเทศนี้ แล้วจะได้เห็น อารยธรรมต่างๆ นานา อยู่รวมกัน ทั้งโรงละครแบบกรีก ซากเมืองโรมัน ห้องอาบน้ำแบบโรมัน สถาปัตยกรรมแบบไบแซนไทน์ เติร์ก (ซึ่งปัจจุบันเป็นเจ้าประเทศ แต่อพยพมาทีหลัง) ที่นำมาซึ่งยุคสมัยของออโตมัน ทั้งหลายทั้งปวงนี้มีอยู่ในประเทศนี้ประเทศเดียว ไม่น่าเชื่อก็ต้องเชื่อ ไม่แปลกใจว่าทำไมคุณบีเอ ถึงได้ภูมิใจในประเทศของเค้านัก

พี่ทอง กับ น้องบิ๊กก้ามาระตี ทางเข้า Ephesus

พี่ทอง กับ น้องบิ๊กก้ามาระตี ทางเข้า Ephesus

Alexander the Great
กลับจากตุรกี เปิดดู History Channel ก็พบแต่สารคดีที่พูดถึง คอนแสตนตินโนเบิล ไปเอาหนังดีวีดีเรื่อง Alexander มา ก็นึกถึงเรื่องที่คุณบีเอเล่า ถึง Temple of Artemis (ซึ่งอยู่ไม่ไกลจาก Ephesus เท่าไหร่) เมื่อครั้งที่โดนไฟไหม้ว่า ที่เทพ Artemis ไม่อาจมาปกป้องวิหารของตนเองจากไฟได้ เพราะต้องไปช่วยพระมารดาของ Alexander (ซึ่งในเรื่อง แสดงโดย แองจิลีน่า โจลี) ให้คลอดฮีออกมาอย่างปลอดภัย หลังจากนั้นไม่นาน ได้มีการบูรณะวิหารแห่งนี้ขึ้นมาใหม่ และ Alexander ก็ตั้งใจจะเป็นผู้อุปถัมภ์ เว้นเสียแต่มีข้อแม้ว่าจะต้อง เขียนชื่อตนไว้บนวิหาร – ประหลาดดี เรื่องพรรค์นี้มีมาตั้งแต่สมัยกรีก โบราณแล้วหรือนี่ – แต่ก็โดนสกัดดาวรุ่งไว้ ด้วยเหตุผลว่า เทพเจ้าอย่างท่าน (Alexander the Great ได้รับการยกย่องว่าเป็น True Son of Zeus) จะมาบริจาคเงินให้เทพเจ้าอีกองค์ (Artemis) ได้อย่างไร

Veni. Vidi. Vici. on the Camel

Veni. Vidi. Vici. on the Camel

เรื่องสนุกๆ อย่างนี้ คุณบีเอเล่าให้ฟังอีกเป็นพันๆ เรื่อง ไม่น่าเชื่อว่า หลายๆ เรื่องที่เคยได้ยินได้เรียนมา ล้วนเกี่ยวข้องกับดินแดนผืนนี้ทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของ Noah’s Ark ที่ว่ากันว่าอยู่บน Mt. Ararat นี่เอง หรือแม้แต่คำกล่าว (a boast) ของจูเลียส ซีซาร์ “Veni. Vidi. Vici. – I came. I saw. I conquered.” ก็พูดที่นี่ หรืออย่างเมือง Troy เอง ก็มีหลักฐานจากนักโบราณคดีว่า อยู่แถวๆ นี้นี่เอง

เฮอร์คูล ปัวโรต์ ก็เอากะเค้าด้วย
คุณบีเอคงเห็นว่าหลายๆ คนชอบอ่านหนังสือ เลยแถมเกร็ดเล็กเกร็ดน้อย เมื่อครั้งนั่งรถผ่านสถานีรถไฟในอิสตันบูล ว่า ที่นี่เองเป็นฉากหนึ่งในนิยายสืบสวนอันโด่งดัง “Murder on the Orient Express” ของ อกาธา คริสตี้ (ซี่งก็ปรากฎว่า เรียกเสียงฮือฮาจากแฟนของ Dame Agatha Christie ได้มากพอสมควร) กลับถึงเมืองไทย ผู้เขียนเลยรีบไปหามาอ่าน ติดหนึบอยู่หลายวัน นิยายเป็นอีกตอนของ Hercule Poirot ทีสนุกมาก ชื่อเรื่องก็บอกชัดๆ แล้วว่าเป็นเรื่องของการฆาตกรรมบนรถไฟ Orient Express จาก Stamboul ไป Calais คุณบีเอชี้ให้ดูโรงแรมนึง (ไม่รู้ว่าชื่อ The Tokatlian Hotel รึเปล่า) ว่าเป็นโรงแรมที่อกาธา คริสตี้มาเขียนเรื่องนี้ด้วย Cool!!!

รูปโปรดประจำทริป

รูปโปรดประจำทริป

Turkey & Hollywood
เรื่องมหัศจรรย์อีกอย่างที่เพิ่งเจอบนเว็บคือพี่ Pierce Brosnan กำลังจะสร้าง Thomas Crown’s ตอนใหม่ ชื่อว่า ‘The Topkapi Affair’ !!! (อ่านว่า ท๊อปกะปึ นะ ไม่ใช่ ท๊อปกาปิ) แต่ตุรกีกับฮอลลีวู้ด ก็ไม่ได้มีแค่นี้ คุณบีเอบอกว่า แต่ก่อนมีหนังเรื่องนึงชื่อ Topkapi ดังมากๆ (แล้วก็เก่ามากๆ ด้วย เพราะเช็คดูแล้ว release ในปี 1964) บ้าไปแล้ว (ต้องใช้คำพูดของเชอร์) เป็นเรืองการโจรกรรมกริชเพชรเม็ดเบ้อเริ่ม Topkapi Dagger จากในวัง

อากาศกับเสื้อขนเป็ด
ช่วงที่เราไปตุรกีกันเป็นหน้าหนาว เหมือนๆ กำลังจะเตรียมตัวเข้าฤดูใบไม้ผลิ เพราะแอบเห็นมีสีเขียวแพลมๆ แต่ระหว่างทางที่นั่งรถจาก Cappadocia ไป Ankara มองข้างทางจะเห็นยอดภูเขาปกคุลมด้วยหิมะเป็นระยะๆ อาจไม่สวยเท่า Rocky Mountains ที่ โคโลราโด เคลิ้มๆไป (ด้วยยาดรามามีน แก้เมารถ) ก็อาจหลงๆ ว่ากำลังขับรถอยู่บน I-70 ได้ ยังไม่นับถึง Pamukale หรือ ปราสาทปุยฝ้าย ‘The Cotton Castle’ มรดกโลกของ UNESCO ที่ดูเผินๆ คล้าย ธารน้ำตกสีขาวดังหิมะ แต่จริงๆ เป็นหินทั้งก้อน หรือ กรวยหิน Fairy Chimneys ที่ Cappadocia นึกแล้วก็รู้สึกเป็นบุญที่ได้เจาะลึกตุรกีขนาดนี้ ถ้าได้ไปแค่ Istanbul เหมือนที่คนส่วนใหญ่เลือกเที่ยวกัน คงเสียใจมาก

หนาวนี้ที่ Cappadocia

หนาวนี้ที่ Cappadocia

โชคดีมาก ที่ช่วงที่เราไป อากาศดีสุดขีดทั้งๆ ที่ก่อนหน้านั้น เช็ค http://www.cnn.com/weather แล้ว พบว่า อากาศติดลบ ทำให้วิ่งไปซิ้อแจ็คเก็ตขนเป็ดแทบไม่ทัน สุดท้าย 2 วันก่อนเดินทาง เราก็พบว่าอากาศอยู่ที่ประมาณ 8 องศา แดดสวย ฟ้าใส มีแค่ตอนก่อนจะกลับที่ อิสตันบูลเท่านั้น ที่ฝนตก อากาศแจ่มใสทำให้ถ่ายรูปออกมาแล้วสวยจะต้องกลั้นใจ อย่างไรก็ดี จากภาพจะเห็นผู้เขียนใส่แจ็คเก็ตสีดำบ้างเป็นระยะๆ ขออนุญาตเรียนว่า อากาศมิได้หนาวขนาดนั้นแต่อย่างใด หากต้องใส่เพราะเสียดายเงินที่อุตส่าห์ลงทุนไปซื้อมา

วัฒนธรรมและประเพณี
ระหว่างทาง คุณบีเอ เล่าเรื่องเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยให้ฟังตลอดเวลา อย่างที่ทราบกันดี ผู้เขียนถูกสาป ไม่สามารถหลับบนรถขณะขับเคลื่อน มิฉะนั้น อ้วกอาจพุ่ง ทำให้เสีย look และ สร้างความรังเกียจให้กับสมาชิกร่วมก๊วนได้ ด้วยเหตุนี้ อย่างเดียวที่ทำได้ คือนั่งตาแป๋ว ตั้งใจฟังเลคเชอร์ของ Professor BA ซึ่งเน้นว่าฟ้งได้อย่างเดียว จดไม่ได้ ห้ามยุก ยิกไปมา เพราะถ้าพลาด ก็อ้วกได้ง่ายๆ เหมือนกัน โชคดีที่คุณบีเอ พูดแต่เรื่องที่อยากฟัง อาจมีเรื่องของการเมืองที่เข้าใจยากเล็กน้อย แต่ก็พอถูไถ เรื่องที่ชอบที่สุด คือเรื่องประเพณีธรรมเนียมของคนตุรกี เล่าตั้งแต่เกิด แต่งงาน จนตาย จำได้แค่ลางๆ ว่า เมื่อมีลูก พ่อแม่ จะพยายามขอให้คนที่มีฐานะดีๆ หรือ คนที่เป็นที่นับหน้าถือตาในสังคมมาเป็นพ่อทูนหัวกับให้ลูก เพราะคนตุรกีถือว่า ถ้าต่อไปพ่อแม่ เป็นอะไรไป พ่อทูนหัวคนนี้ จะต้องรับภาระดูแลลูกต่อไป เวลามีงาน Baby Shower พ่อทูนหัวก็จะเอาของขวัญแพงๆ แรงๆ มาให้ เช่น คุณบีเอ บอกว่าตอนที่เค้าเกิด พ่อทูนหัวเค้าให้ตู้เย็นเป็นของขวัญ สมัยนั้น (เมื่อ 34 ปีมาแล้ว) ตู้เย็นถือเป็นของหายาก กลายเป็นว่า แทนที่เพื่อนบ้านจะมาชื่นชมความน่ารักของ Baby BA เลยกลายเป็นแห่มาดูตู้เย็นแทน

เท่ห์สุดๆ  ไม่แน่ใจว่าตรงนี้เรียกว่า Froninus Street รึเปล่า

เท่ห์สุดๆ ไม่แน่ใจว่าตรงนี้เรียกว่า Froninus Street รึเปล่า

เรื่องตอนจะแต่งงาน เรื่องแม่สื่อดูตัวเจ้าสาว ดูถึงในตู้เย็น (อีกแล้ว) ว่ามีอาหารอะไรบ้าง สื่อให้รู้ว่าเจ้าสาวเป็นแม่บ้านแม่เรือนรึเปล่า ก็ตลกดี ชวนให้นึกถึงแม่สื่อคนจีนที่เลือกสาวไปให้ผู้ชาย อย่างหนึ่งที่รู้สึกอึ้งๆ ก็คือ กรณีที่มีคนใดคนหนึ่งตาย เช่น ถ้าผัวตาย เมียจะไม่แต่งงานใหม่ แต่ถ้าเมียตาย ผัวต้องแต่งงานใหม่ทันที เหตุผลคือต้องรีบหาคนมาดูแล เพราะผัวทำอะไรไม่เป็น จะอดตายได้ง่ายๆ ถ้าไม่มีเมีย…. -เท่ห์มากเลย

อีกเรื่องที่น่าสนใจมากคือเรื่องภาษา จำได้เลาว่า คุณบีเอบอกว่า ภาษาตุรกี เนี่ยมีพัฒนามาจากภาษา 3 ภาษา จำได้ว่ามีเปอร์เชี่ยน เติร์ก และอะไรอีกภาษาไม่แน่ใจ ต้องลองไปเช็คกับ น้องบิ๊กก้ามาระตี ผู้ซึ่งจำทุกอย่างได้เป็นอย่างดี ที่บอกว่าน่าสนใจสำหรับตัวเองคือ เป็นภาษาที่ไม่เข้าหูเลย ผู้เขียนจำไม่ได้ซักคำ แม้แต่คำง่ายๆ อยาก Gunaydin ที่แปลว่าสวัสดีตอนเช้า ก็ยังต้องไปเปิดหนังสือไกด้บุ๊คดู เห็นว่าคนที่จะเรียนได้เร็วคือ พวกเกาหลีและญึ่ปุ่น ก็เลยเดาว่าคงมีหลายๆ คำในภาษาเกาหลีและญี่ปุ่นที่มีเสียงใกล้เคียงกับภาษาตุรกี

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: