ดอกไม้บาน

Lawn seating at Blossom

Lawn seating at Blossom

เดือนกรกฏาคมกำลังจะผ่านไป อากาศก็ดูเหมือนจะร้อนขึ้นเรื่อยๆ เช้านี้ข่าวยังออกว่าอากาศทั่วประเทศร้อนมากขึ้นๆ ตามเมืองใหญ่ๆ อย่างชิคาโก นิวยอร์ก วอชิงตัน ฟิลลาเดลเฟีย อุณหภูมิพุ่งขึ้นไปถึง 100 กว่าองศาเรียบร้อยแล้ว อย่างไรก็ดีอากาศก็ยังไม่ร้อนมากที่คลีฟแลนด์ แถมฝนยังตกลงมาให้ชื่นใจอยู่เสมอๆ (ช่วยให้ไม่ต้องกังวลว่าลืมรดน้ำต้นไม้อีกแล้ว) อากาศสบายๆ อย่างนี้ต้องใช้ประโยชน์ให้คุ้ม เมื่อคืนฉันกับสามีเลยถือโอกาสไปฟังเพลงคลาสสิกกันที่เทศกาลดนตรี Blossom Music Festival ซึ่งจัดโดย Cleveland Orchestra ประจำทุกหน้าร้อน ประเดิมวันแรกช่วงวันชาติอเมริกาและมีคอนเสิร์ตทุกๆ วันเสาร์อาทิตย์ยาวไปจนต้นเดือนกันยายน

Blossom Music Center อยู่ห่างจากบ้านเราไปทางใต้ ขับรถประมาณ 50 นาที เป็นคล้ายๆกับสวนขนาดใหญ่ มีต้นไม้ต้นหญ้า มีนกร้องจุ๊บจิ๊บ ให้บรรยากาศรื่นรมย์ กลางสวนมีศาลาขนาดใหญ่ (Pavilion) มีเวทีและที่นั่งให้คนดู กะจากสายตาน่าจะจุคนได้เป็นพันๆ รอบๆสวนมีที่จอดรถให้เป็นสัดส่วน พร้อมบริการรถคาร์ทสำรหรับคนที่ไม่อยากเดินไกลรายการดนตรีที่มีมาแสดงมีหลายประเภทต้งแต่ เพลงคลาสสิก เพลงดิสนีย์สำหรับเด็กๆ ไปจนถึงเต้นบัลเลต์

รายการที่เราไปดูกันเมื่อวาน เป็นเพลงคลาสสิกแนวบาโรก (Baroque) ชื่อรายการว่า “Vivaldi’s Four Seasons และ Handel’s Royal Fireworks” มี Nicholas McGegan เป็นวาทยากร คุณแมกกีแกนนี่แกก็ทำงานเยอะจริงๆ นอกจากจะต้องควบคุมเพลงแล้ว ระหว่างเพลงช่วงที่คนย้ายเครื่องดนตรีไปมาบนเวที คุณก็ยังอุตส่าห์เป็นพิธีกรบนเวที เล่าเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยเกี่ยวกับเพลงที่จะบรรเลงต่อไปให้ฟังอีกด้วย จริงๆ เรื่องเกร็ดเบื้องหลังเพลงนี้ ฟังแล้วสนุกมาก ยังอดนึกไม่ได้ว่า เวลาไปฟังเพลงที่กรุงเทพฯ ไม่เคยเห็นว่ามีเรื่องราวแนวนี้เขียนไว้ในสูจิบัตรเลย

อย่างไรก็ดี สรุปได้ง่ายๆ จากที่ฟังบนเวที จากในสูจิบัตร และจากที่คุณสามีเล่าให้ฟังว่า วิวัลดีนี่เป็นชาวเมืองเวนิส เป็นคนตัวเล็กๆ บอบบาง (เมื่อเทียบกับแฮนเดลซึ่งเป็นคนตัวใหญ่แล้ว อันโตนิโอ วิวัลดีนี่ ตัวจิ๋วไปเลย) เป็นครูสอนไวโอลิน ในยุคนั้น (ประมาณต้นคริสตวรรษที่ 18) ใครๆ ก็คาดหวังคนที่เป็นคนแต่งเพลง (Composer) จะต้องแต่งเพลงตามกฏและโครงสร้างของดนตรีที่กำหนดไว้เป๊ะๆ แต่ววิวาลดีก็ได้พิสูจน์ให้คนรู้ว่า เพลงที่เพราะไม่จำเป็นต้องถูกกฏอย่างเดียว แต่ควรต้องมีความสร้างสรรค์อันบรรเจิดและวิจิตรพิสดารด้วย

Pavilion

Pavilion

เหล่านี้เลยเป็นที่มาของ The Contest Between Harmony and Invention นี่เอง ซึ่งประกอบด้วยดนตรีทั้งหมด 12 บทซึ่งรวม The Four Seasons ไวโอลินคอนแชร์โตทั้งสี่บทนี้ไว้ด้วย (คนทั่วไปรู้จักกัน ที่คุ้นหูกันมากน่าจะเป็นช่วงสำหรับ Spring และ Autumn) ตอนที่วิวัลดีแต่งเพลงนีั้ เค้าได้พิมพ์บทกลอนประจำแต่ละบรรทัดดนตรีไว้ด้วย ฉันก็เลยเพิ่งรู้ว่า แต่ละช่วงมีเรื่องราวของมันเองซ่อนอยู่ เช่นหน้าหนาว จะพูดถึงนักเดินทางผู้อ่อนล้า มาขอนั่งผิงไฟให้เท้าอุ่น เป็นต้น

เพลงของวิวัลดีมีลักษณะเฉพาะคือ มีท่อนสร้อยที่เรียกว่า “Ritornello” ไม่แน่ใจว่าจะอธิบายได้ถูกต้องรึเปล่า แต่จากความเข้าใจเหมือนกับว่า นักดนตรีเล่นไปเรื่อยๆ เปลี่ยนไปเป็นท่วงทำนองแบบอื่นๆ แล้วก็ย้อนกลับมาที่ท่อนสร้อยนี้อีก เพื่อย้ำให้คนฟังถึงเนื้อหาหลักของเพลง เช่น ความหฤหรรษ์ในฤดูใบไม้ผลิ เป็นต้น

รายการแสดงเมื่อคืนใช้เวลาสองชั่วโมง ปิดท้ายด้วย Music for the Royal Fireworks ของ Handel เพลงนี้คุณแมกกี้แกนเล่าว่า พระเจ้าจอร์จที่สองของอังกฤษโปรดให้แฮนเดลแต่ง เพื่อเป็นการฉลองการสงบศึกระหว่างอังกฤษกับฝรั่งเศสในเดือนเมษายน 1749 แฮนเดลซึ่งเป็นเซียนเพลงแนวบาโรก ชอบเสียงเครื่องสายมาก ก็อยากให้มีไวโอลินในเพลงด้วย แต่พระเจ้าจอร์จบอกว่าไม่ได้ ท่านเป็นทหาร อยากให้เพลงออกมาในแนวสีเขียวปลุกใจ เครื่องดนตรีก็ต้องเน้นพวกเครื่องทองเหลืองเท่านั้น เช่น ทรัมเป็ต แตร โอโบ้ บาสซูน กลอง เป็นต้น แฮนเดลพยายามยื้อแล้ว แต่สุดท้ายก็ต้องตามใจนาย (ในหนังสือบอกว่า พวกเครื่องสาย เช่น ไวโอลินเพิ่งเอามาใส่เพิ่มทีหลังนี่เอง) อย่างไรก็ดีข่าวบอกว่า การเฉลิมฉลองครั้งนั้นมีคนแห่มาดูมากมาย ขนาดในวันซ้อมยังมีคนแห่กันมาดูถึงหมื่นสองพันคน ก่อให้เกิดรถติดขนาดหนักบน London Bridge

คุณสามีปิดท้ายว่า วิวัลดีเก่ง เล่นไวโอลินเก่ง เพลงเพราะ แต่แฮนเดลน่าจะสุดยอดกว่า ในขณะที่วิวัลดีแต่งเพลงได้ตามใจต้องการ แฮนเดลต้องเจอโจทย์ยากๆ จากเจ้านายเป็นประจำ แต่ก็ยังอุตส่าห์แต่งเพลงออกมาได้ไพเราะจับใจ ไม่มีข้อติ

นั่งฟังเพลงจนจบแล้วก็เริ่มกังวลว่าคนเป็นพันๆ อย่างนี้ ตอนขากลับรถจะติดกระหน่ำขนาดไหน (นึกถึงเวลาอยู่เมืองไทย ไปฟังคอนเสิร์ตแล้วต้องรถติดอยู่ในที่จอดรถนานๆ ทุกที) สุดท้ายก็ไม่มีปัญหาอะไร ถึงบ้านได้ภายในหนึ่งชั่วโมง ถือเป็นกลางคืนที่เพลิดเพลินอีกคืนหนึ่ง

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: