อินโดนีเซีย

Indonesia

Indonesia

วันนี้วันที่ 29 กรกฏาคม เป็นวันภาษาไทยแห่งชาติ

ในยุคที่อินเทอร์เน็ตครองโลก เทคโนโลยีมาแรง หลายคนตกในสถานการณ์ “เอาให้สั้น เอาให้ไว้” เช่นเวลาพิมพ์แชทกับเพื่อน เวลาส่ง SMS หรือที่เห็นชัดมากคือกรณีทวิตกับเพื่อนฝูง (Twitter) ที่โดนจำกัดให้เขียนได้แค่ 140 ตัวอักษร ถึงตอนนั้นคงไม่สามารถเขียนได้เต็มยศ ต้องย่อ ต้องหด เต็มสตีม ถึงตอนนี้หลายๆ คนเริ่มจะเป็นห่วงคนรุ่นนี้ว่าชักจะเขียนภาษาไทยไม่เป็นภาษากันเสียแล้ว ฉันเคยแชทกับหลาน เห็นภาษาและตัวสะกดเขาเขียนโต้ตอบกลับมาแล้วก็ใจเสียเหมือนกัน แต่ก็ได้แต่ท่องว่า ทำใจ ทำใจ

บทเรียนหนึ่งที่ได้จากการเรียนที่คณะอักษรศาสตร์คือ อย่าไปกังวลมากหากภาษาจะเปลี่ยนแปลงไปจากที่เราเคยอ่าน เคยพูด เคยเขียน หรือที่คนทั่วไปอาจจะเรียกว่า “ภาษาวิบัติ” ต้องระลึกไว้ว่าภาษาเป็นเสมือนสิ่งมีชีวิตที่มีการเปลี่ยนแปลง ภาษาดิ้นได้ ดิ้นไปดิ้นมา ยิ่งดิ้นยิ่งดี เพราะมีคนใช้ภาษานั้น ไม่เหมือนภาษาที่ตายแล้วอย่างลาตินหรือกรีกที่ไม่มีเปลี่ยน ไม่มีแปลงแล้ว ฉันคิดว่าถึงยุดนี้ เราต้องทำใจ คนโบราณเห็นเราเขียนหนังสือ คงใจละห้อยเหมือนกัน แต่ทำไงได้ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ไม่มีอะไรแน่นอน สำหรับฉันแล้ว ตราบใดที่ภาษายังทำหน้าที่สื่อสารให้คนเข้าใจซึ่งกันและกันได้ ก็ถือว่าภาษาได้ทำหน้าที่ของตนอย่างสมบูรณ์แล้ว

เขียนแล้วก็นึกถึงภาษาอังกฤษของไอรีน เพื่อนชาวเคนยา ขานั้นก็จะเขียนสไตล์คนเคนยาจริงๆ ลงท้ายเมล์มาว่า Tekea นั่งคิดอยู่นานมากกว่าจะนึกออกว่า หมายถึง Take care นี่เอง

พอคิดได้อย่างนี้ ก็เกิดไปเจอบทความล่าสุดใน New York Times (อีกแล้ว) เรื่อง Indonesians’ Focus on Language Is Often English คนเขียนคือ Norimitsu Onishi เล่าความจริง (อันน่าสะพรึงกลัวสำหรับฉัน) ว่าในเด็กรุ่นใหม่อินโดนีเซีย เดี๋ยวนี้ไม่พูดภาษาบาฮาซาร์ อินโดนีเซีย ซึ่งเป็นภาษาประจำชาติกันแล้ว ส่วนใหญ่จะพูดภาษาอังกฤษกัน เหตุผลคือ พ่อแม่ (ซึ่งได้รับการศึกษาจากอเมริกาบ้าง จากออสเตรเลียบ้าง) พูดแต่ภาษาอังกฤษกับลูก ลูกๆ ไปเรียนหนังสือในโรงเรียนเอกชนซึ่งสอนแต่ภาษาอังกฤษ (ไม่มีสอนภาษาบาฮาซาร์ อินโดนีเซีย) ความจริงอันน่ากลัวที่สุดคือ ภาษากลายเป็นเครื่องบอกชนชั้นไปเสียแล้ว คนอินโดนีเซียอ้างว่า ถ้าพูดภาษาชวา ก็จะดูโลว์มาก พูดบาฮาซาร์จะดีขึ้นมาหน่อยหนึ่ง แต่จะให้ดูไฮโซที่สุดคือ ต้องพูดภาษาอังกฤษ ในข่าวเล่าว่า หลายๆ ครอบครัว ปู่ย่าตายายไม่สามารถสื่อสารกับหลานๆ ได้อีกแล้ว เพราะอุปสรรคด้านภาษา น่าเศร้าเหลือเกิน

ฉันเล่าให้สามีฟัง แล้วก็อดตั้งคำถามไม่ได้ว่า แล้วภาษาอังกฤษที่เค้าพูดกัน มันดีเลิศขนาดไหน อินโดนีเซียเคยเป็นเมืองขึ้นของฮอลแลนด์ แต่ไม่เคยเป็นเมืองขึ้นของอังกฤษมาก่อน คนโบราณอาจจะพูดภาษาดัชท์ได้ดี แต่ภาษาอังกฤษที่พูดกันตอนนี้ ก็น่าจะเป็นภาษาอังกฤษแบบผิดๆ ถูกๆ ตามลักษณะคนที่เรียนภาษาอังกฤษเป็นภาษาที่สอง (English as a Foreign Language) ฉันไม่คิดว่าจะดีเลิศเหมือนอย่างสิงคโปร์หรือมาเลเซียที่ต่างมีภาษาอังกฤษเป็นภาษาราชการ แต่ฉันเองไม่เคยเจอคนอินโดจังๆ เหมือนกัน เลยยังไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าที่ตัวเองคิดถูกหรือผิด ก็เลยได้แต่เก็บเอาไว้คิดต่อไปเรื่อยๆ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: